ไขข้อสงสัย ลืมของบ่อยๆ
แค่ลืมหรือเสี่ยงอัลไซเมอร์กันแน่
เคยสงสัยกันไหมว่า ทำไมเราชอบลืมของบ่อยๆ
เดียวลืมกระเป๋าสตางค์ เดี๋ยวลืมกุญแจรถ เดี๋ยวลืมแว่น หรือบางคนลืม Notebook ไว้ที่บ้านแล้วตัวเองมาทำงาน เพราะอะไรกันนะเราถึงได้ลืมของที่เราจำเป็นต้องใช้ในชีวิตประจำวัน
สำนักข่าว Times of India ได้ลงผลสำรวจที่มีชื่อว่า Average person forgets four things a day โดยระบุว่า คนเราจะสามารถขี้ลืมได้วันละ 4 เรื่องต่อวัน หรือประมาณ 1,460 ครั้งต่อปี และยังพบอีกว่าผู้ชายมักจะมีแนวโน้มลืมวันสำคัญมากกว่าผู้หญิงถึง 2 เท่า เช่น วันเกิดหรือวันครบรอบ
เพราะสมองของคนเราไม่สามารถจดจำเรื่องราวได้ทุกอย่าง เนื่องจากในแต่ละวันของเราต้องทำอะไรหลายอย่าง ทำให้เราจดจำแต่เรื่องสำคัญเท่านั้น บางเรื่องที่เราไม่ได้ให้ความสำคัญสมองไม่เข้ารหัสจำไว้ จึงเรียกว่า “Encoding Failure” เราจึงลืมอาจเพราะเราไม่จดจ่อกับสิ่งที่ทำหรือเรียกว่า “Absent-mindedness”
วันนี้ Mental Life by Chanisara จะพาทุกคนไปหาคำตอบกันว่าการที่เราลืมของเป็นเรื่องธรรมดาหรือเป็นอัลไซเมอร์กันแน่
แค่ลืมหรือเป็นอัลไซเมอร์
ทุกคนเคยสงสัยไหม คนที่ขี้ลืมบ่อยๆ แค่ขี้ลืมธรรมดาหรือเป็นอัลไซเมอร์ ซึ่งอาการ “หลงลืมธรรมดา” อาจเกิดจากภาวะความเครียดความกังวลหรือมีสิ่งที่ต้องทำเยอะแยะมากมายทำให้อาจจะเกิดอาการหลงลืมได้และเป็นเรื่องที่อาจจะเกิดขึ้นได้กับทุกคน
แต่หากเป็นโรค “อัลไซเมอร์” คือโรคที่เกิดจากภาวะสมองเสื่อมโดยส่วนมากจะเกิดขึ้นในผู้สูงอายุ โรคนี้เกิดขึ้นเพราะการเสื่อมถอยของสมอง ทำให้จะมีอาการหลงลืมมากขึ้นมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ใช่แค่ชั่วครั้งชั่วคราว จนส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ลืมหน้าลูกหลาน ลืมว่ากินข้าวไปแล้ว ลืมวิธีการกลืนอาหาร เป็นต้น
เพราะฉะนั้นการลืมของบ่อยๆ ไม่ได้แปลว่าเราเป็นอัลไซเมอร์ แต่อาจเพราะเราทำอะไรหลายอย่าง ไม่ได้โฟกัสบางสิ่งทำให้เราเกิดหลงลืมไปนั่นเองค่ะ
การลืมของเกิดจากอะไร?
คนเรามักจะลืมสิ่งของหรือเรื่องที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้เป็นเรื่องปกติ เนื่องจาก
สมองของเราจะรับรู้ว่าเราทำอะไรเห็นอะไร จากนั้นจะนำเข้าไปเก็บในข้อมูลความทรงความจำ แต่เมื่อสิ่งเหล่านั้นไม่ได้เข้าไปเก็บในความจำระยะยาว จะถูกเรียกว่า “Encoding Failure” ทำให้เราลืมสิ่งของหรือเหตุการณ์เหล่านั้น จึงทำให้เรานึกเราพยายามเท่าไหร่ก็นึกไม่ออกนั่นเองค่ะ
เพราะเราไม่ได้เก็บความทรงจำนั้นตั้งแต่ต้น เพราะความทรงจำของเราไม่ใช่ MV เพลง ที่จะเปิดเล่นใหม่ได้ตลอดเวลา รวมถึงเวลาเราดึงข้อมูลจากความทรงจำระยะยาวกลับมา เราอาจจะสร้างความทรงจำใหม่ได้ นั่นคือเหตุผลที่ว่าทำไมเราถึงมั่นใจความทรงจำของตัวเองทั้งที่ไม่ใช่ความจริง
และมีทฤษฎี Ebbinghaus Forgetting Curve ยังระบุอีกว่า เราจะลืมข้อมูลใหม่ถึง 50% ภายใน 20 นาที และลืมข้อมูลใหม่ 70% ภายใน 1 วัน หรือในอีกแง่หนึ่งเราอาจลืมเพราะเราไม่ได้จดจ่ออยู่กับสิ่งนั้นหรือเรียกว่า “Absent-mindedness” นั่นเองค่ะ
คนชอบลืมอะไรมากที่สุด
สำนักข่าว Times of India ได้ระบุว่าสิ่งที่คนเรามักลืมมากที่สุดมักจะเป็นสิ่งที่เราต้องใช้อยู่ในชีวิตประจำวัน เช่น กุญแจ โทรศัพท์และกระเป๋าสตางค์ หรือเดินเข้าไปในห้องแล้วลืมว่าตัวเองมาทำอะไร หรือจะทำกับข้าวแล้วลืมเอาเนื้อสัตว์ออกมาจากช่องแช่แข็ง
นอกจากนี้ยังพบอีกว่าผู้ชายมักจะลืมวันสำคัญในชีวิตมากกว่าผู้หญิง เช่น วันครบรอบวันเกิด ในขณะที่ผู้หญิง 1 ใน 4 เคยโกหกเวลาลืมเรื่องสำคัญ เพราะกลัวมีปัญหาตามมานั่นเองค่ะ
การลืมเป็นเรื่องปกติที่จะเกิดขึ้นได้กับทุกคน หากสิ่งไหนที่เราไม่อยากลืมเราอาจจะแก้ปัญหาด้วยการโฟกัส ใส่ใจแล้วเราจะไม่ลืมสิ่งนั้นง่ายๆ ค่ะ
Source
https://www.rama.mahidol.ac.th/ramachannel/article
https://openstax.org/books/psychology-2e/pages/8-3-problems-with-memory
